België in Boedapest – Schaakolympiades – Ronde 4

‘Boedapest is de mooiste stad ter wereld’, las ik in een artikel van Laszlo Jakobetz. Judit Polgar vertrouwde me dit ook toe toen ze de Belgische Jeugdkampioenschappen in 2022 bezocht, maar ze voegde er toen ook aan toe: ‘… maar Brugge is ook een mooie stad’.

Ik betwijfel of Boedapest de mooiste stad ter wereld is, en het feit dat het sinds mijn aankomst hier alleen maar heeft geregend, versterkt mijn gevoel alleen maar: alles ziet er grijs uit. Een kleurrijke stad heb ik nog niet gezien. In feite past die omschrijving exact bij het beeld van de Belgische ploegen in ronde vier van de Olympiades: nogal grijs, een mengeling van zwart en wit. Helemaal niet kleurrijk en al zeker niet rooskleurig…

Trouwens, Boedapest was vroeger ook zeker niet de mooiste stad, want in 1873, toen de districten Pest (Pesth), Boeda en Obuda op de linker- en rechteroever van de Donau werden verenigd, was de latere grote stad nog een matig ontwikkelde nederzetting met een heel onopvallende architectuur. Op dat moment had de stad nochtans al anderhalf decennium Turkse overheersing (1541-1686) overleefd, alsook de verzoening met de Habsburgers (1867) na de nederlaag in de Onafhankelijkheidsoorlog van 1848-1849, die leidde tot de stichting van de Oostenrijks-Hongaarse monarchie.

De ongeveer 300.000 inwoners van Boedapest ten tijde van de eenwording waren dus blootgesteld aan een kleine Turkse en een grote Duitse culturele invloed. Als stad met een Hongaarse meerderheid werd er op lokaal vlak bijvoorbeeld wat Duits gesproken en een deel van de bevolking ging naar Turkse baden.

Maar goed, laten we het over schaken hebben: in 1873, een cruciaal jaar in de geschiedenis van Boedapest, had de Hongaarse hoofdstad van de monarchie een vooruitstrevende schaakscene op Europese schaal. De autoriteiten hadden sociale bijeenkomsten, waaronder schaken, weer toegestaan. En de wereldfaam die de in 1839 opgerichte Pest Schaakklub verwierf met zijn 2:0 overwinning in de correspondentiematch tegen Parijs in 1842-1846 (tja, postduiven waren trager dan ons hedendaagse e-mailverkeer) lag nog vers in het geheugen. In 1860 verscheen de eerste Hongaarse schaakrubriek in de krant Vasarnapi Ujsag, en in 1872 werd het eerste onafhankelijke Hongaarstalige schaakleerboek gepubliceerd door Istvan Marki in Gyula, de geboorteplaats van Ferenc Erkel (1810-1893 – zie foto), de beroemde componist en auteur van het Hongaarse volkslied. Van 1865 tot aan zijn dood was hij voorzitter van de gereorganiseerde Pest Schaakklub en van 1859 tot 1862 was hij de sterkste schaker van het land. De algemeen directeur van de Hongaarse Nationale Opera, die in 1884 in neorenaissancestijl werd gebouwd, staat niet bekend om veel van zijn partijen. Zijn briljante aanvalsstijl heeft er echter wellicht toe bijgedragen dat hij twee uitnodigingen ontving voor internationale toernooien, die hij helaas afsloeg vanwege zijn werkzaamheden als musicoloog. Dat is jammer, want hij had zich kunnen meten met de wereldtop. Gelukkig gaven, zoals we later zullen zien, niet alle Hongaarse talenten de voorkeur aan muziek boven schaken.

Tot zover het eerste hoofdstuk in de schaakgeschiedenis van de Hongaarse hoofdstad.

Ondertussen waren ze op de Olympiades vandaag al toe aan het vierde hoofdstuk. Voor ons land was het wederom geen denderend hoofdstuk. Voor sommige spelers waren de partijen een beetje naar het beeld van het weer: druilerig. Hanne slaagde er bijvoorbeeld opnieuw niet in om uit de negatieve spiraal te geraken, hoewel een remise haar (en de ploeg) echt deugd zou hebben gedaan. En ook Sarah gleed vandaag uit op de gladde paden die stad en tegenstander boden. Een beetje hetzelfde beeld bij de mannen: Daniel en Sim die op remise moesten spelen tegen lagere goden, en bij Thibaut was de partij helder en klaar begonnen, maar gaandeweg leken enkele zwarte stukken voor onweer te zorgen en in de volgende stelling werd Thibaut door de bliksem getroffen.

Wat zou je spelen om 28…Df1# te verhinderen?

Thibaut gaf op… Wat een zonde! Inderdaad, je voelt dat er iets in de stelling zit. Als je het paard met schaak kunt weghalen, hangt de zwarte dame. En oké, wit moet er ook zijn dame voor geven, maar na 28.Dxg7+ ! Kxg7 29.Pf5+ Kg8 30.Txc4 is de stelling ongeveer gelijk, en dus beter dan opgeven.

Toch is het zeker niet overal kommer en kwel. In de eerste plaats mogen we de uitstekende eerste twee rondes niet vergeten en net zoals mijn vrouw meldde dat het weer hier binnenkort weer stralend zal zijn, zorgt ook de toekomst van het Belgische schaken hier voor het mooie weer. Ik denk daarbij vooral aan Daria en Tyani, die stilaan de ‘usual suspects’ worden als het op punten scoren aankomt. Prachtig hoe ze punt na punt binnenhalen en beiden al 3,5/4 behaalden. De derde jongere (Diana) haalt een nog beter percentage (100%), maar zij speelde slechts twee partijen.

Samengevat: België tegen Centraal-Amerika werd vandaag twee keer 2-2. Morgen wachten Maleisië (in het open toernooi) en Zuid-Afrika (bij de dames).